Some thoughts on health and healthcare

Abstract Introducing Artificial Intelligence (AI), Large Language Models (LLMs), and Robotic Process Automation (RPA) in a Belgian hospital should not be treated primarily as an IT procurement exercise. It is a clinical, legal, organizational, and ethical transformation. AI can support diagnosis, triage, logistics, population health, and administrative optimization; LLMs can assist with documentation, translation, summarization, coding, and knowledge retrieval; and RPA can automate repetitive digital workflows such as data entry, report routing, claims preparation, and system monitoring. In Belgium, however, implementation must be aligned with the General Data Protection Regulation (GDPR), the EU Artificial Intelligence Act, the European Health Data Space (EHDS) Regulation, Belgian health-data governance structures, and the hospital’s duty to preserve clinical safety, security and patient trust. The safest introduction model is therefore phased: establish governance, select low-risk hi...

Inleiding Met de NIS2-richtlijn (Richtlijn (EU) 2022/2555) heeft de EU de lat voor cyberweerbaarheid in vitale sectoren aanzienlijk hoger gelegd. België heeft NIS2 omgezet via de NIS2-wet van 26 april 2024 (gepubliceerd op 17 mei 2024) en aanvullend koninklijk besluit van 25 juni 2024. Voor ziekenhuizen is dit geen IT-vraagstuk meer, maar een bestuurs- en aansprakelijkheidsdossier met directe impact op patiëntveiligheid, continuïteit van zorg en bestuursverantwoordelijkheid.  Hieronder probeer ik een en ander op een rij te zetten. Vooral naar aanleiding van enkele gesprekken met IT security experten. Uiteraard is dit slechts een eenvoudige weergave van een complex probleeem. Reikwijdte: vallen ziekenhuizen onder NIS2? In NIS2 staan “healthcare providers” (waaronder ziekenhuizen en privéklinieken) expliciet vermeld als sector met hoge criticiteit (Annex I, “Health”). In België worden grote entiteiten in Annex I als essentieel aangemerkt; middelgrote entiteiten in Annex I gelden als ...

Inleiding De Europese Data Act (Verordening (EU) 2023/2854), de Data Governance Act (DGA) (Verordening (EU) 2022/868) en de European Health Data Space (EHDS) (Verordening (EU) 2025/327) vormen samen het nieuwe fundament voor gegevensuitwisseling in de gezondheidszorg. Voor Belgische ziekenhuizen raakt dit aan governance, ICT-architectuur, contracten met leveranciers (bv. cloud/EPD), patiëntenrechten en onderzoek. Hieronder probeer ik de kernverplichtingen en de praktische impact op organisatie en werking van ziekenhuizen in België op een rij te zetten. Uiteraard is dit slechts een vereenvoudigde weergave van een complexe materie. 1) Strategisch kader: drie puzzelstukken die op elkaar ingrijpen De Data Governance Act (DGA)  verhoogt vertrouwen in vrijwillige datadeling: ze regelt databemiddelingsdiensten en data-altruïsme, en opent (onder voorwaarden) hergebruik van bepaalde beschermde overheidsdata. Ze geldt sinds 24 september 2023. België wees o.a. de FOD Economie aan als be...

De Belgische gezondheidszorg, als onderdeel van de Europese gezondheidszorg, staat voor verschillende uitdagingen en bedreigingen die zowel de kwaliteit van de zorg als de toegankelijkheid en duurzaamheid kunnen beïnvloeden. Hieronder m.i. enkele van de belangrijkste uitdagingen en bedreigingen: Vergrijzing van de bevolking De Belgische bevolking veroudert snel, wat leidt tot een toename van chronische aandoeningen en de vraag naar zorg voor ouderen. Dit verhoogt de druk op ziekenhuizen, rusthuizen en de zorgsector in het algemeen. Meer zorgbehoeften bij een relatief kleinere werkende bevolking, wat kan leiden tot langere wachttijden, hogere zorgkosten en personeelstekorten. Personeelstekorten Er is een tekort aan zorgpersoneel, zowel in ziekenhuizen als in de eerstelijnszorg. Dit wordt verergerd door burn-out, hoge werkdruk en de vergrijzing van het zorgpersoneel zelf. Personeelstekorten kunnen de kwaliteit van de zorg verminderen, wachttijden verlengen en het risico op medische foute...