Some thoughts on health and healthcare

Abstract Co-creation (and related “co-production” and “co-design”) is increasingly used to shape healthcare policy and to accelerate innovation adoption by involving patients, citizens, clinicians, payers, regulators, and industry in joint problem framing, design, and evaluation.  Conceptually, co-creation can increase the relevance, legitimacy, implementability, and equity of innovation-supporting policies, thereby improving efficiency, effectiveness, quality, and outcomes. Empirically, however, systematic reviews repeatedly conclude that outcome evidence is inconsistent, under-measured, and often limited to process or experiential benefits rather than system-level value. This essay (i) synthesizes documented strengths and weaknesses of co-creation as a policy approach, (ii) maps these to mechanisms and real-world examples across three policy levels (national/regional; payer reimbursement; hospital/provider) and four innovation types (digital health; payment models; workforce rede...

Introduction Value-based healthcare (VBHC) asks health systems to maximize patient-relevant outcomesper euro (or dollar) spent. In 1914, surgeon Ernest Amory Codman proposed the “End Result System,” urging hospitals to follow every patient to determine whether treatment succeeded, and - if not - why not, to prevent similar failures(shortened from his well-known formulation). Codman’s idea is a clear intellectual ancestor of VBHC: both make outcomes the organizing principle and use systematic follow-up to drive learning and accountability. VBHC extends Codman by (i) standardizing outcomes across conditions and providers, (ii) incorporating costas the explicit denominator of value, and (iii) linking measurement to payment and system-level benchmarking. Codman’s End Result System in brief Codman’s 1914 monograph A Study in Hospital Efficiencylays out a hospital organization “based upon an End Result System”—practical routines for recording patient results and interrogating failures to imp...

Inleiding De Nederlandse gezondheidszorg staat net als de Belgische gezondheidszorg onder druk: vergrijzing en verzilvering, toenemende zorgvraag en krapte op de arbeidsmarkt (workforce depletion) nopen Nederland tot scherpe keuzes. Het nationale kader Passende zorg schetst hiervoor de richting: zorg die werkt tegen een redelijke prijs, zo dicht mogelijk bij de patiënt, met samen beslissen als uitgangspunt en aandacht voor gezondheid naast ziekte. Minder doen als dat beter is voor de patiënt én voor de houdbaarheid van het zorgstelsel, is daar een logisch onderdeel van.  Binnen dit kader werkt het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG) met alle betrokken partijen (patiënten, zorgverleners, aanbieders, verzekeraars en overheid) aan “de bewezen beste zorg”. Less is More is in die context de gerichte aanpak om te stoppen met bestaande zorg die geen bewezen effectiviteit heeft of aantoonbaar weinig toevoegt voor patiënten.  Hoe passen ‘Passende zorg’, ‘Less ...

Inleiding: waarom “value” nu telt Waarde-gedreven gezondheidszorg (value-based healthcare, VBHC) draait om maximale gezondheidsuitkomsten die ertoe doen voor patiënten per bestede euro. In België werken algemene ziekenhuizen binnen een gesloten nationale enveloppe — het Budget Financiële Middelen (BFM) — die halfjaarlijks wordt vastgesteld en verdeeld over instellingen. In januari 2025 bedroeg het BFM voor algemene ziekenhuizen 9,62 miljard euro; het BFM vertegenwoordigt ~37% van de ziekenhuisomzet, naast artsenafdrachten (retrocessie) en farmaceutische inkomsten. De B-onderdelen dekken de werkingskosten; B2 (klinische diensten) is het grootste segment, gevolgd door B1 (gemeenschappelijke diensten) en B4 (forfaits en contracten). Een aantal netwerk- en kwaliteitsprojecten (bv. HOST, datacapabilities) wordt eveneens via het BFM (deels) ondersteund. Deze contouren bepalen waar VBHC de meeste financiële én klinische impact kan maken.  1) Strategische maatregelen (3–5 jaar) 1.1. Formul...

Inleiding: van academische inzichten naar bestuurspraktijk Het AZ Maria Middelares ziekenhuis (erk. Nr. 017) uit Gent doet het erg goed voor wat betreft het verantwoord inzetten van zijn beschikbare beddencapaciteit. Uit persoonlijk interesse probeer ik de beleidsmatige en operationele elementen die hier een bijdrage aan zouden kunnen leveren op een rijtje te zetten (zie Marktaandeel evolutie verantwoorde bedden Belgische ziekenhuizen tussen 2016 en 2025  en Marktaandeel Belgische ziekenhuizen van 2008 tot 2023 ). Prof. dr. ir. Pascal Verdonck (UGent) bracht zijn academische expertise in medische technologie, innovatiemanagement en value-based healthcare (VBHC) doelgericht binnen in het bestuur en de aansturing van AZ Maria Middelares (Gent) en AZ Sint-Vincentius (Deinze). Hij was CEO van AZ Maria Middelares en is vandaag voorzitter van de raad van bestuur. Daardoor kon hij wetenschappelijk gefundeerde principes verankeren in beleid, organisatie en dagelijkse werking. AZ Maria ...

Inleiding De hervorming van de Belgische ziekenhuisfinanciering is al decennia onderwerp van debat. Hoewel de noodzaak tot hervorming breed wordt erkend -o.a. omwille van toenemende zorgkosten, vergrijzing en ongelijkheden - zijn er verschillende structurele en politieke obstakels die echte verandering bemoeilijken. De belangrijkste struikelblokken zijn: Complex institutioneel landschap België is een federale staat met bevoegdheden die onevenwichtig verspreid zijn over: Federale overheid (o.a. ziekenhuisfinanciering, RIZIV) Gemeenschappen en gewesten (o.a. preventie, infrastructuur) Deze versnippering leidt tot: Gebrekkige beleidscoördinatie (initiatieven, implementatie en organisatie) Trage besluitvorming Conflicten tussen bevoegdheidsniveaus (geen hiërarchie in bevoegdheden) Structurele versnippering: De financiering en bevoegdheden zijn verdeeld over het federale en regionale niveau (6e staatshervorming), wat hervormingen politiek complex maakt. Ziekenhuizen worden g...