Some thoughts on health and healthcare

1) Relatie en verschil: diagnosen vs. probleemlijst In een EPD zijn diagnosen en de probleemlijst nauw verwant maar dienen ze verschillende doelen en hebben ze een andere structuur. Diagnosen zijn conclusies binnen de context van een specifiek zorgcontact (opname, consult, dagopname…). Ze beschrijven wat er op dat moment aan de hand was en vormen de basis voor verslaggeving, beleid en codering bij ontslag. In informatiestandaarden zoals HL7 FHIR worden encountergebonden (contact-, opname-gebonden) diagnosen expliciet gemarkeerd als encounter-diagnosis binnen de `Condition`-resource. Daarmee worden ze tijdgebonden en gelinkt aan één `Encounter` (opname, contact). De probleemlijst (problem list) is een longitudinale, beknopte lijst van actuele of historisch relevante problemen (chronische aandoeningen, belangrijke voorgeschiedenis, functionele beperkingen, allergieën/overgevoeligheden, implantaten, risicofactoren, soms relevante sociale/zwangerschapsstatus) die de zorg op langere termi...

 Inleiding SNOMED CT (Systematized Nomenclature of Medicine Clinical Terms) is een gestructureerd, internationaal terminologiestelsel dat een grote verzameling medische termen en hun synoniemen bevat. SNOMED CT is een 'computabele' klinische terminologie die bedoeld is om zorginformatie eenduidig vast te leggen en uit te wisselen. België is volwaardig lid van SNOMED International; het Belgische Terminologiecentrum treedt op als National Release Centre (NRC) en publiceert de nationale SNOMED CT editie met omvangrijke NL/FR-vertalingen. Het Belgische volksgezondheidsonderzoeksinstituut Sciensano benadrukt de rol van SNOMED CT als kern van semantische interoperabiliteit en verbindt dit expliciet met de plannen voor een Belgian Integrated Health Record (BIHR). Tegelijk komt er Europese druk: de European Health Data Space (EHDS)-verordening is op 21 januari 2025 formeel aangenomen en op 5 maart 2025 gepubliceerd; ze trad in werking op 26 maart 2025 met gefaseerde toepassing in de j...

Inleiding Een nieuw EPD implementeren in een Belgisch ziekenhuis doe je vaak maar één keer in je loopbaan als arts of verpleegkundige. Daar word je tijdens je opleiding en dagelijks werk niet direct op voorbereid. De meeste scope-, tijd- en budgetproblemen in EPD-trajecten ontstaan dan ook niet door onwil, maar door een vaardigheden-kloof tussen klinische expertise en product/IT-discipline . Artsen en verpleegkundigen zijn vanzelfsprekend onmisbaar als domeinexperts, maar missen (logischerwijs) soms vaardigheden die nodig zijn om een complex softwareproject op te zetten en aan te sturen. Hieronder een poging om de belangrijkste hiaten - telkens met het mechanisme waarlangs ze scope creep, tijd- en budgetoverschrijdingen veroorzaken, plus concrete tegenmaatregelen. 1) Product- & prioriteringsvaardigheden Wat vaak ontbreekt Denken in uitkomstdoelen (eindresultaat) i.p.v. feature-lijsten ( van “wij willen X-knop” naar wij moeten voldoen aan die en die wettelijke...

Inleiding Klinische studies, epidemiologie en Real World Evidence (RWE) staan of vallen met eenduidige, "computeerbare" definities van fenotypes en cohorten. Open internationale terminologie- en datastandaarden - met name SNOMED CT (klinische begrippen) en LOINC (testen, metingen en observaties) - maken zulke definities herbruikbaar, uitwisselbaar en schaalbaar, over afdelingen, instellingen (ziekenhuizen) en landen heen. In wat volgt wil ik de rol schetsen van open internationale terminologie- en datastandaarden én de concrete meerwaarde voor een Belgisch ziekenhuis. Wat brengen SNOMED CT en LOINC precies? SNOMED CT is ’s werelds meest uitgebreide, meertalige klinische terminologie die klinische inhoud consequent en machine-leesbaar vastlegt in EPD’s. Concepten zijn logisch gedefinieerd en hiërarchisch geordend, wat geautomatiseerde redenering en aggregatie mogelijk maakt.  LOINC biedt een universele codetaal voor laboratoriumtesten, metingen en klinische observaties (bv. v...