Some thoughts on health and healthcare

Inleiding De hervorming van het Belgische ziekenhuislandschap is noodzakelijk, maar haar succes zal niet worden bepaald door de vraag hoeveel ziekenhuissites voortaan het etiket universitair ziekenhuis, regionaal algemeen ziekenhuis, ziekenhuissite voor dagzorg of ziekenhuis voor intermediaire zorg dragen. De doorslaggevende vraag is of België erin slaagt deze typologie te gebruiken als hefboom voor een geïntegreerd gezondheidszorgstelsel waarin zorgprocessen, personeelscapaciteit, financiering en gezondheidsgegevens over institutionele grenzen heen worden georganiseerd. Op 24 juni 2026 bereikte de Interministeriële Conferentie (IMC) Volksgezondheid een politiek akkoord over een model met vier soorten ziekenhuissites: universitaire ziekenhuizen, regionale algemene ziekenhuizen (RAZ), ziekenhuissites voor dagzorg (ZDZ) en ziekenhuizen voor intermediaire zorg (ZIZ). Een RAZ moet in de eerste fase minstens 150 verantwoorde acute bedden en 200 erkende bedden van bepaalde beddentypes hebben...

Inleiding “Passende zorg” (zorg die de patiënt centraal stelt, samen met hem wordt ontworpen en waar mogelijk dicht bij huis wordt georganiseerd) en “doelmatige zorg” (gewenste resultaten met zo min mogelijk verspilling) vergen financiële prikkels die kwaliteit, samenwerking, klinische effectiviteit en efficiëntie tegelijk ondersteunen. België evolueert al jaren naar een casemix-gestuurde ziekenhuisfinanciering: het Budget Financiële Middelen (BFM) is een gesloten budget met onderdelen (waaronder B1 en vooral B2) en maakt voor de verdeling expliciet gebruik van APR-DRG’s (All Patient Refined Diagnosis Related Groups) en graad van ernst (SOI/ROM); daarnaast loopt sinds 2019 het “laagvariabele zorg” (LVZ)-traject met prospectieve, DRG-gebaseerde bedragen voor geselecteerde patiëntengroepen. Deze evolutie voedt een maatschappelijk debat over een bredere DRG-financiering “per geval”, waarvoor het KCE ook budgetbeheersingsmechanismen heeft uitgewerkt. DRG-financiering per geval (DRG financi...

Inleiding Het moderne kwaliteitsdenken in de gezondheidszorg staat op de schouders van twee historische mijlpalen: het End Result System van Ernest A. Codman en het structuur-proces-uitkomst (S-P-U)-model van Avedis Donabedian . Hun ideeën werken nog steeds door in hedendaagse systemen zoals passende zorg ,  doelmatige zorg  en waardegedreven zorg of Value-Based Healthcare (VBHC), en hebben implicaties voor de (kwaliteit van) dataverzameling en financiering van ziekenhuizen - ook in België, waar Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG) en het Budget Financiële Middelen (BFM) centrale instrumenten zijn. Hier wil ik eerst de principes van Codman en Donabedian in kaart brengen en ze vervolgens in relatie brengen met hedendaagse principes van passende zorg (appropriate care),  doelmatige zorg en VBHC en hun potentiële impact op MZG en BFM. Fundamentele principes: Codman en Donabedian Codmans End Result System . Codman stelde begin 20e eeuw dat elk ziekenhuis iedere pat...