Some thoughts on health and healthcare

Inleiding Hieronder doe ik een bescheiden poging om de impact te bespreken van acute, niet-planbare zorg (vb. cardiologie/oncologie in een acute setting) en electieve, planbare zorg (vb. schouder-, knie-, heupingrepen) op de zorgprocessen én op het Budget Financiële Middelen (BFM) van een Belgisch algemeen ziekenhuis. Acute, niet-planbare zorg: proces- én BFM-impact Acute zorg (spoed, AMI, CVA, traumatologie, urgente oncologische trajecten, INZO, ...) vereist 24/7-beschikbaarheid, korte doorlooptijden, “stand-by” capaciteitsbuffers en sterke interdisciplinaire coördinatie en organisatie. Operationeel vertaalt dit zich in continu bemande teams (spoed, cathlab call-rondes, interventionele radiologie, INZO, ...), observatie-/short-stay-bedden en snelle (klinische) diagnostiek. Financieel rust een groot deel van de vaste kostenlast op het BFM (A- en B-onderdelen): investeringen/kapitaal (A), algemene werkingsmiddelen (B1), en dienst-/case-mix-afhankelijke verdelingen (B2). het KCE schetst ...

Inleiding Hieronder schets ik welke potentiële effecten het eventueel zou kunnen hebben op artsen, verpleegkundigen, patiënten, de Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG), en het Budget Financiële Middelen (BFM) om het Amerikaanse Hospital-Acquired Condition Reduction Program (HACRP) te implementeren in een Belgisch ziekenhuis. Ik vertrek daarbij van de officiële HACRP-opzet (regelgeving en sanctie), en probeer dat naast de momenteel bestaande Belgische registraties en ziekenhuis-financiering te leggen. Wat het HACRP precies doet (korte situering) Het HACRP is een federale Amerikaanse “value-based purchasing” maatregel: elk jaar vergelijkt CMS ziekenhuizen op een set patiëntveiligheidsindicatoren - het claims-gebaseerde composiet “PSI-90” en vijf ziekenhuisinfectie-indicatoren (Central Line–Associated Bloodstream Infection (CLABSI), Catheter-Associated Urinary Tract Infection (CAUTI), Surgical Site Infection (SSI) (colon & abdominale hysterectomie), MRSA-bacteriëmie, en C. difficile-inf...

Inleiding In Belgische ziekenhuizen komen de kwaliteit en de doelmatigheid van de zorg voor de patiënt pas goed in beeld wanneer klinische datastromen consistent en coherent naar een zelfde zorgtraject verwijzen: diagnoses/procedures (MG-MZG, ICD-10-BE), verpleegkundige activiteiten (VG-MZG), RIZIV-nomenclatuur en apotheeklog/toediening. Waar die klinische datastromen divergeren, is het vaak onmogelijk met zekerheid te zeggen of de zorg voor de patiënt volgens (internationale, gevalideerde wetenschappelijke) richtlijnen verliep (timing, indicatiestelling, middelkeuze, nazorg). Precies daarom kijkt de federale Eenheid Audit Ziekenhuizen (EAZ) in thematische audits expliciet naar congruentie tussen klinische documenten, registraties (MZG) en facturatie (RIZIV, FAGG). Hieronder doe ik een bescheiden poging tot een (min of meer) samenhangend overzicht  van welke inconsistenties tussen de medische codering (MG-MZG/ICD-10-BE), de verpleegkundige codering (VG-MZG), nomenclatuur/...

Inleiding In Belgische ziekenhuizen groeit de Chief Nursing Information Officer (CNIO) uit tot de strategische schakel tussen verpleegkundige praktijk, digitale zorg en ziekenhuisbeleid. In de Belgische wet- en regelgevingskaders komt de functietitel CNIO niet voor; ze is een organisatie- en best practice-rol, geen wettelijk gedefinieerde functie. Dit betekent dat de CNIO zich beweegt binnen algemene Belgische kaders (o.a. Kwaliteitswet, GDPR (General Data Protection Regulation), Ziekenhuiswet, MZG-reglementering) en internationale functieprofielen (bv. HIMSS, NHS), maar zonder een eigen, afzonderlijk wettelijk aansprakelijkheidsregime. 1) Rol en verantwoordelijkheid van de CNIO Matuur strategisch leiderschap en brugfunctie . De CNIO vertegenwoordigt de verpleegkundige discipline in de digitale strategie van het ziekenhuis: vertalen van klinische noden naar EPD-vereisten, standaardiseren van verpleegkundige documentatie, en sturen van adoptie en change-management. Internationale profie...

Inleiding De Chief Medical Information Officer (CMIO) is over het algemeen een medisch professional (vaak een arts) die, vaak deeltijds, de brug slaat tussen kliniek en digitale transformatie. In België is de functie niet expliciet wettelijk verankerd of verplicht voor ziekenhuiserkenning - de gecoördineerde ziekenhuiswet somt bijvoorbeeld wel de hoofdarts, maar geen CMIO op - waardoor de rolinhoud via governance en mandaat binnen elk ziekenhuis wordt ingevuld. Hieronder probeer ik een en ander op een rij te zetten. Uiteraard is dit slechts een vereenvoudigde weergave van een complex onderwerp. Rol en kerntaken 1) Klinische digitale strategie en governance. De CMIO co-leidt (samen met hoofdarts, Chief Information Officer (CIO)/Chief Information Security Officer (CISO) en Data Protection Officer (DPO)) de strategie voor het elektronisch patiëntendossier (EPD), klinische besluitvorming en datagedreven kwaliteitsverbetering. Hij/zij zorgt dat het EPD en de klinische toepassingen conform ...

Inleiding Heldere, eenduidige en gestandaardiseerde taal is geen luxe in de zorg; het is een randvoorwaarde voor veilige zorg, betrouwbare gegevens en juridische zekerheid. “Klinisch taalgebruik” omvat zowel gewone woorden als gestandaardiseerde termen en codes (bv. SNOMED CT, ICD-10-BE en WHO ICD-1x), plus expliciete kwalificaties van waarschijnlijkheid, ernst en causaliteit. Hieronder staat waarom dat in drie domeinen cruciaal is. 1) Klinische praktijk: veiligheid, continuïteit en teamwerk Zorg is teamwork over diensten, disciplines en shiften heen. Onduidelijke formuleringen (“?infectie”, “r/o AMI”) of verschillende termen (afkortingen) voor dezelfde aandoening vergroten de kans op misverstanden bij overdrachten. Communicatiestoringen behoren aantoonbaar tot de meest frequente oorzaken van ernstige incidenten; reviews laten zien dat een groot deel van sentinel events wortelt in communicatieproblemen, vooral bij handovers. Dat onderstreept hoe sterk precies taalgebruik bijdraagt aan ...

Inleiding Met de NIS2-richtlijn (Richtlijn (EU) 2022/2555) heeft de EU de lat voor cyberweerbaarheid in vitale sectoren aanzienlijk hoger gelegd. België heeft NIS2 omgezet via de NIS2-wet van 26 april 2024 (gepubliceerd op 17 mei 2024) en aanvullend koninklijk besluit van 25 juni 2024. Voor ziekenhuizen is dit geen IT-vraagstuk meer, maar een bestuurs- en aansprakelijkheidsdossier met directe impact op patiëntveiligheid, continuïteit van zorg en bestuursverantwoordelijkheid.  Hieronder probeer ik een en ander op een rij te zetten. Vooral naar aanleiding van enkele gesprekken met IT security experten. Uiteraard is dit slechts een eenvoudige weergave van een complex probleeem. Reikwijdte: vallen ziekenhuizen onder NIS2? In NIS2 staan “healthcare providers” (waaronder ziekenhuizen en privéklinieken) expliciet vermeld als sector met hoge criticiteit (Annex I, “Health”). In België worden grote entiteiten in Annex I als essentieel aangemerkt; middelgrote entiteiten in Annex I gelden als ...