Some thoughts on health and healthcare

Inleiding De komende jaren wordt Europese gezondheidszorg hertekend rond één kernidee: betrouwbare gezondheidsdata moeten veilig en doelgericht kunnen stromen - tussen patiënten, zorgverleners, onderzoekers en beleidsmakers - over de grenzen heen. Niet om data op te potten, maar om gezondheidswinst te realiseren: betere continuïteit van zorg, snellere wetenschap en veerkrachtigere systemen. Die koers krijgt juridische verankering in de Europese Health Data Space (EHDS), die sinds 26 maart 2025 van kracht is en gefaseerd wordt ingevoerd. Van losse eilanden naar een echte Europese datastructuur De EHDS bouwt een tweedelige ruggengraat: MyHealth@EU voor het primaire gebruik (zorgverlening), zodat burgers hun kerngegevens (o.a. samenvatting, e-recept, beeldvorming, labresultaten, ontslagbrieven) in een gemeenschappelijk uitwisselingsformaat kunnen meenemen en delen, ook buiten de eigen lidstaat.  HealthData@EU voor het secundaire gebruik (onderzoek, innovatie, beleid, regulering) via...

Inleiding De Europese Data Act (Verordening (EU) 2023/2854), de Data Governance Act (DGA) (Verordening (EU) 2022/868) en de European Health Data Space (EHDS) (Verordening (EU) 2025/327) vormen samen het nieuwe fundament voor gegevensuitwisseling in de gezondheidszorg. Voor Belgische ziekenhuizen raakt dit aan governance, ICT-architectuur, contracten met leveranciers (bv. cloud/EPD), patiëntenrechten en onderzoek. Hieronder probeer ik de kernverplichtingen en de praktische impact op organisatie en werking van ziekenhuizen in België op een rij te zetten. Uiteraard is dit slechts een vereenvoudigde weergave van een complexe materie. 1) Strategisch kader: drie puzzelstukken die op elkaar ingrijpen De Data Governance Act (DGA)  verhoogt vertrouwen in vrijwillige datadeling: ze regelt databemiddelingsdiensten en data-altruïsme, en opent (onder voorwaarden) hergebruik van bepaalde beschermde overheidsdata. Ze geldt sinds 24 september 2023. België wees o.a. de FOD Economie aan als be...

Introduction For years, health systems treated data chiefly as an administrative exhaust - useful for counting admissions, tracking length of stay, and producing dashboards for managers. This was business intelligence (BI): retrospective, descriptive, and centered on operations. Data-driven medicine is changing the locus and purpose of analytics. The same raw material - structured records, images, waveforms, and patient-generated data - is being refashioned into clinical intelligence (CI): timely, patient-specific insights that guide diagnosis, treatment, safety, and outcomes at the bedside and in the community. The shift is not just in algorithms; it’s in intent, evidence standards, workflow design, and governance. What distinguishes clinical intelligence from business intelligence? Time horizon and actionability . BI typically looks backward to summarize what happened; CI pulls signals forward to anticipate deterioration, suggest differentials, or tailor therapies. A utilization hea...

Inleiding: wat komt er precies aan? De Europese Data Act (Verordening (EU) 2023/2854) is gepubliceerd op 22 december 2023 en wordt van toepassing op 12 september 2025. Ze legt spelregels vast voor toegang tot en gebruik van data uit “connected products” (zoals medische apparatuur en wearables), regelt eerlijkere contracten bij data-deling, cloud-switching en interoperabiliteit, en introduceert noodtoegang voor de overheid in uitzonderlijke situaties. De Data Act vult de Data Governance Act (DGA) (Verordening (EU) 2022/868) aan (van toepassing sinds 2023) en zal naast de European Health Data Space (EHDS) (Verordening (EU) 2025/327) gaan functioneren (EHDS is officieel gepubliceerd op 5 maart 2025; hoofdmoot van toepassing vanaf 26 maart 2027).  Hieronder probeer ik een en ander op een rijtje te zetten. 1) Wat verandert er juridisch? a) Recht op data uit medische apparatuur en wearables Belangrijk wordt dat gebruikers (zowel natuurlijke personen als rechtspersonen) recht hebben op...

The need for European standardization of 'care sets' and FHIR (Fast Healthcare Interoperability Resources) is crucial for improving interoperability, data exchange, and healthcare efficiency across Europe.   European care sets could play a vital role in ensuring standardized, high-quality, and interoperable healthcare across Europe. With FHIR-based data exchange, AI integration, and regulatory frameworks like EHDS and MyHealth@EU, Europe could create a more harmonized digital health ecosystem.   Here are some reasons why such standardization is needed:   1 . Enhancing Interoperability Across Borders Europe has a fragmented healthcare system with varying standards in different countries. Standardized care sets and FHIR-based protocols ensure seamless exchange of healthcare data across borders, facilitating cross-border patient care and eHealth initiatives. 2. Improving Patient-Centered Care Standardized care sets ensure that all healthca...

The European Health Data Space (EHDS) is an ambitious initiative by the European Union to enhance the sharing and use of health data across member states. It aims to improve healthcare delivery, research, and innovation while ensuring strong data protection. An overview of potential benefits and threats associated with the EHDS: Potential Benefits : Improved Healthcare Delivery: Patients and healthcare professionals will have easier access to health records across EU countries, enabling better treatment, especially for cross-border healthcare. Reduces redundant tests and medical errors. Enhanced Research and Innovation: Facilitates large-scale health data access for researchers, allowing faster medical discoveries, AI-driven diagnostics, and drug development. Encourages innovation in personalized medicine. Public Health Improvements: Enables real-time disease surveillance and quicker response to pandemics. Supports policy-making through better data analysis on health trends. Boosts EU’...