Some thoughts on health and healthcare

Inleiding De Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG) vormen de verplichte, gestandaardiseerde registratie van administratieve, medische en verpleegkundige gegevens in alle niet-psychiatrische ziekenhuizen in België. Sinds registratiejaar 2008 vervangt de MZG de vroegere Minimum Klinische Gegevens (MKG) en Minimum Verpleegkundige Gegevens (MVG). Daarmee is de MZG uitgegroeid tot de ruggengraat van de ziekenhuisrapportering aan de federale overheid. Juridisch en methodologisch kader De wettelijke basis voor de MZG is vastgelegd in de ziekenhuiswet en in opeenvolgende koninklijke besluiten die preciseren welke gegevens met welke termijnen moeten worden aangeleverd aan de FOD Volksgezondheid. Dit kader bevestigt zowel de doelstellingen (beleid, financiering, onderzoek) als de rol van de FOD als verwerker en kwaliteitsbewaker van de gegevens. Methodologisch rusten de medische MZG sinds 2016 op de codificatie ICD-10-BE, terwijl de verpleegkundige component (VG-MZG) een uniform minimuminstrument is...

Inleiding Hieronder schets ik welke potentiële effecten het eventueel zou kunnen hebben op artsen, verpleegkundigen, patiënten, de Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG), en het Budget Financiële Middelen (BFM) om het Amerikaanse Hospital-Acquired Condition Reduction Program (HACRP) te implementeren in een Belgisch ziekenhuis. Ik vertrek daarbij van de officiële HACRP-opzet (regelgeving en sanctie), en probeer dat naast de momenteel bestaande Belgische registraties en ziekenhuis-financiering te leggen. Wat het HACRP precies doet (korte situering) Het HACRP is een federale Amerikaanse “value-based purchasing” maatregel: elk jaar vergelijkt CMS ziekenhuizen op een set patiëntveiligheidsindicatoren - het claims-gebaseerde composiet “PSI-90” en vijf ziekenhuisinfectie-indicatoren (Central Line–Associated Bloodstream Infection (CLABSI), Catheter-Associated Urinary Tract Infection (CAUTI), Surgical Site Infection (SSI) (colon & abdominale hysterectomie), MRSA-bacteriëmie, en C. difficile-inf...

Inleiding Voor een arts in een Belgisch ziekenhuis wordt de medische dossiervorming gedragen door drie pijlers: (1) het Koninklijk Besluit betreffende het Algemeen Medisch Dossier (AMD), dat vooral de continuïteit met de (huis)arts regelt; (2) het Koninklijk Besluit dat de algemene minimumvoorwaarden voor het ziekenhuis-medisch dossier vastlegt; en (3) de Wet inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg (2019), die dossierinhoud, toegang en gegevensverwerking in brede zin harmoniseert. Samen bakenen ze af wat in het dossier moet staan, hoe het wordt bijgehouden en bewaard, wie er toegang heeft en welke informatie-uitwisseling nodig is voor goede zorg.  Hieronder probeer ik een en ander op een rijtje te zetten, rond het Koninklijk besluit betreffende het Algemeen Medisch Dossier. BS 17-07-1999, het Koninklijk besluit houdende bepaling van de algemene minimumvoorwaarden waarvan het medisch dossier, bedoeld in artikel 15 van de wet op de ziekenhuizen, gecoördineerd ...

Inleiding In Belgische ziekenhuizen groeit de Chief Nursing Information Officer (CNIO) uit tot de strategische schakel tussen verpleegkundige praktijk, digitale zorg en ziekenhuisbeleid. In de Belgische wet- en regelgevingskaders komt de functietitel CNIO niet voor; ze is een organisatie- en best practice-rol, geen wettelijk gedefinieerde functie. Dit betekent dat de CNIO zich beweegt binnen algemene Belgische kaders (o.a. Kwaliteitswet, GDPR (General Data Protection Regulation), Ziekenhuiswet, MZG-reglementering) en internationale functieprofielen (bv. HIMSS, NHS), maar zonder een eigen, afzonderlijk wettelijk aansprakelijkheidsregime. 1) Rol en verantwoordelijkheid van de CNIO Matuur strategisch leiderschap en brugfunctie . De CNIO vertegenwoordigt de verpleegkundige discipline in de digitale strategie van het ziekenhuis: vertalen van klinische noden naar EPD-vereisten, standaardiseren van verpleegkundige documentatie, en sturen van adoptie en change-management. Internationale profie...

 Inleiding In de Belgische ziekenhuizen lopen twee sporen die rechtstreeks relevant zijn voor verpleegkundigen: MZG (Minimale Ziekenhuis Gegevens) en BFM (Budget Financiële Middelen). MZG is de nationale registratie waarmee alle niet-psychiatrische ziekenhuizen hun geanonimiseerde administratieve, medische én verpleegkundige gegevens aan de FOD Volksgezondheid (FOD VVVL) bezorgen; sinds registratiejaar 2008 vervangt MZG de vroegere MKG en MVG. MKG werd sinds 2008 MG-MZG en MVG werd VG-MZG. De FOD gebruikt MZG onder meer om het beleid, de erkenningsnormen en zelfs de ziekenhuisfinanciering te onderbouwen.  Wat is MZG/VG-MZG in de praktijk? MZG bundelt zes data-domeinen , waaronder VG-MZG (de verpleegkundige gegevens). Die VG-MZG registraties geven een beeld van de uitgevoerde verpleegkundige interventies per zorgperiode en per verpleegeenheid, aan de hand van vastgelegde items en codeerregels. De richtlijnen beschrijven expliciet hoe, waar en wanneer verpleegkund...

1) Waarom dit ertoe doet In Belgische algemene ziekenhuizen zijn klinische dossiervorming en medische codering geen administratieve bijzaak maar een strategische hefboom. De MZG-registratie (Minimale Ziekenhuis Gegevens, MZG) is wettelijk verplicht en dient onder meer om het ziekenhuisbeleid én de ziekenhuisfinanciering (Budget Financiële Middelen, BFM) te organiseren. Goede medische dossiervorming bepaalt dus rechtstreeks de kwaliteit van je MZG, de toekenning van DRG’s en (voor Laagvariabele Zorg, LVZ) forfaits, en daarmee een belangrijk deel van de inkomstenstroom van het ziekenhuis.  België gebruikt voor de MZG sinds registratiejaar 2015 (2016) ICD-10-BE, dat de (Amerikaanse) codeversies van ICD-10-CM (diagnosen), ICD-10-PCS (procedures)  en APR-DRG's combineert, met Belgische MZG-richtlijnen. Financieel komt bij algemene ziekenhuizen ruwweg een derde van de omzet uit het BFM en ongeveer een derde uit afdrachten van artsenhonoraria; in januari 2025 bedroeg het BFM 9,62 mil...

Inleiding Heldere, eenduidige en gestandaardiseerde taal is geen luxe in de zorg; het is een randvoorwaarde voor veilige zorg, betrouwbare gegevens en juridische zekerheid. “Klinisch taalgebruik” omvat zowel gewone woorden als gestandaardiseerde termen en codes (bv. SNOMED CT, ICD-10-BE en WHO ICD-1x), plus expliciete kwalificaties van waarschijnlijkheid, ernst en causaliteit. Hieronder staat waarom dat in drie domeinen cruciaal is. 1) Klinische praktijk: veiligheid, continuïteit en teamwerk Zorg is teamwork over diensten, disciplines en shiften heen. Onduidelijke formuleringen (“?infectie”, “r/o AMI”) of verschillende termen (afkortingen) voor dezelfde aandoening vergroten de kans op misverstanden bij overdrachten. Communicatiestoringen behoren aantoonbaar tot de meest frequente oorzaken van ernstige incidenten; reviews laten zien dat een groot deel van sentinel events wortelt in communicatieproblemen, vooral bij handovers. Dat onderstreept hoe sterk precies taalgebruik bijdraagt aan ...