Some thoughts on health and healthcare

Inleiding De Europese Data Act (Verordening (EU) 2023/2854), de Data Governance Act (DGA) (Verordening (EU) 2022/868) en de European Health Data Space (EHDS) (Verordening (EU) 2025/327) vormen samen het nieuwe fundament voor gegevensuitwisseling in de gezondheidszorg. Voor Belgische ziekenhuizen raakt dit aan governance, ICT-architectuur, contracten met leveranciers (bv. cloud/EPD), patiëntenrechten en onderzoek. Hieronder probeer ik de kernverplichtingen en de praktische impact op organisatie en werking van ziekenhuizen in België op een rij te zetten. Uiteraard is dit slechts een vereenvoudigde weergave van een complexe materie. 1) Strategisch kader: drie puzzelstukken die op elkaar ingrijpen De Data Governance Act (DGA)  verhoogt vertrouwen in vrijwillige datadeling: ze regelt databemiddelingsdiensten en data-altruïsme, en opent (onder voorwaarden) hergebruik van bepaalde beschermde overheidsdata. Ze geldt sinds 24 september 2023. België wees o.a. de FOD Economie aan als be...

 Inleiding De gezondheidszorg in de Antwerpse regio, Vlaanderen en België staat voor grote uitdagingen: toenemende zorgvraag door vergrijzing, stijgende kosten, personeelstekorten en de nood aan innovatie. In deze context wordt samenwerking tussen zorginstellingen niet langer als wenselijk, maar als noodzakelijk beschouwd. In de regio in en rond Antwerpen zijn twee sterke ziekenhuisnetwerken actief: Ziekenhuis aan de Stroom (ZAS) en het Helix-netwerk , met onder andere het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA). Deze beide netwerken zijn niet alleen in geografisch en functioneel opzicht complementair, ze hebben ook een enorm gezamenlijk potentieel om een toekomstgerichte, patiëntgerichte en wetenschappelijk onderbouwde zorg te realiseren voor de regio in en rond Antwerpen. De Antwerp Health Harbor , een innovatieve hub voor gezondheidszorgontwikkeling, kan hierbij als katalysator dienen. Hier wil ik, louter uit persoonlijke interesse en vrijblijvend, de complementariteit bekijke...

 Inleiding De gezondheidszorg bevindt zich in een structurele transitie richting datagedreven innovatie. Nieuwe behandelingen worden niet langer uitsluitend ontwikkeld en beoordeeld op basis van klassieke gerandomiseerde klinische studies, maar ook op basis van inzichten uit Real-World Evidence (RWE). Om deze evolutie succesvol te maken, is een robuuste gegevensinfrastructuur nodig, gebaseerd op internationale terminologiestandaarden en een gemeenschappelijk datamodel. Voor België, met zijn universitaire (UZ) en algemene ziekenhuizen (AZ), publieke en academische instellingen, dynamische farma- en biotechsector, vormt dit een unieke kans om een leidende positie in te nemen binnen klinisch onderzoek, innovatie en waardegedreven zorg ( Value Based Healthcare, VBHC) . Hieronder zet ik een paar gedachten uiteen die o.a. het resultaat zijn van gesprekken op het OHDSI Europe Symposium 2025 in Hasselt, waaronder met mijn vroegere collega Bart Vannieuwenhuyse. De strategische meerwaa...

SNOMED CT en WHO ICD-11 zijn complementaire systemen, en samen kunnen ze een krachtige combinatie vormen voor betere registratie, analyse en kwaliteit van ziekenhuiszorg. Verschillende doelen, gezamenlijke kracht: SNOMED CT: Een klinische terminologie – bedoeld voor gedetailleerde registratie van medische gegevens in het EPD (zoals symptomen, observaties, procedures, medicatie). ICD-11: Een classificatiesysteem – bedoeld voor statistische analyse, financiering, rapportage en beleidsvorming. Samenwerking: Artsen documenteren in natuurlijke, klinische taal met SNOMED CT → het systeem vertaalt dit naar ICD-11 voor administratie, kwaliteitsmeting en benchmarking. Automatische koppeling (mapping): WHO en SNOMED International hebben een officiële samenwerking om automatische mapping van SNOMED CT naar ICD-11 mogelijk te maken. Dit betekent dat een ziekenhuis: SNOMED CT gebruikt voor zorgregistratie aan het bed Automatisch ICD-11-codes genereert voor DRG's, managementrapportages, en exter...

 Een beroerte (stroke) maakt deel uit van het  zogenaamde "First Hour Quintet" (FHQ) (severe trauma, respiratory failure, stroke, acute coronary syndrome, cardiac arrest) waarvan bekend is dat de evolutie en outcome sterk afhankelijk zijn van een tijdige medische interventie. Onder een tijdige interventie wordt begrepen een interventie binnen het uur na het optreden van de symptomen.  Jaarlijks worden ongeveer 25.000 Belgen door een beroerte getroffen. De kans op een goede uitkomst wordt in eerste instantie bepaald door de snelle toegang tot een acute (intraveneuze) beroertebehandeling (S1-centra). Sommige van deze patiënten dienen evenwel een mechanische verwijdering van een trombus te krijgen (trombectomie). Dat is een zeer gespecialiseerde invasieve behandeling die voortaan in gespecialiseerde centra wordt ondergebracht met erkenning voor het zorgprogramma voor acute beroertezorg met invasieve procedures (S2-centra). Het aantal patiënten met een beroerte dat voor een m...

From 22 until 26 May 2023, the first UHasselt Summer School on Big Data for Health and Care was organized by Liesbet M. Peeters and her team of the  Research Group in Biomedical Data Sciences ( Big Data for Health and Care - Summer School ). The Summer School gave some fascinating insights on the potential of big data to revolutionize the way we approach healthcare challenges. The increasing availability of healthcare data will have the potential to gain new insights into disease prevention, diagnosis, crisis management, and treatment. Consequently, the power of big data in healthcare can make a meaningful impact on patient outcomes and how we deal with our healthcare challenges on a national and European scale. Many thanks to Liesbet Peeters and her colleagues for organizing this inspiring and exciting week. Many thanks also to Noëlla Pierlet (ZOL) and Peter De Jaeger (AZ Delta), to name a few, for the inspiring discussions. It was a pleasure to exchange ideas and inspiration w...