Some thoughts on health and healthcare

Abstract Implementing a modern Electronic Health Record (EHR) in a hospital is fundamentally an exercise in representing, exchanging, and reusing clinical information safely across time, teams, and systems. This requires clarity about three related but distinct notions: syntax (how information is structured and encoded), semantics (what that structured information means), and ontology (a formal, explicit specification of the domain concepts and relations that underpin shared meaning and enable computational reasoning). In this essay I want to distinguish these concepts and demonstrates how their differences translate into concrete design, integration, governance, and patient-safety considerations in real-world hospital EHR implementations. 1. Introduction Hospitals depend on EHRs not only to store a longitudinal patient record, but to coordinate care across departments (e.g., laboratory, pharmacy, radiology, admissions), across professions, and often across organizational boundaries...

Inleiding Elektronische patiëntendossiers (EPD’s) zijn tegelijk een cruciale infrastructuur voor veilige zorg en een bekende bron van administratieve belasting. In de literatuur wordt documentatiebelasting expliciet in verband gebracht met burnout, lagere tevredenheid en “work outside of work” (o.a. avond- en weekendregistratie). Daarnaast wordt slechte EPD-bruikbaarheid geassocieerd met hogere belasting en ongunstige werkervaringen. Tegen deze achtergrond ontstaat een dubbele ontwerp- en governance-opgave: (i) minimaliseer registratielast voor artsen en verpleegkundigen, en (ii) maximaliseer de klinische herbruikbaarheid van data zodat zorgprocessen daadwerkelijk datagedreven kunnen worden ondersteund (kwaliteit, veiligheid, continuïteit, populatiemanagement). Hier doe ik een bescheiden persoonlijke poging om m.i. enige relevante elementen te formuleren waaraan een modern EPD idealiter zou kunnen voldoen om beide doelen simultaan te realiseren. De eisen worden benaderd als een socio-t...

Inleiding: CDS als samenspel van kennis en gegevens Clinical decision support (CDS) berust in essentie op twee pijlers: (1) rijke, semantisch goed gedefinieerde klinische gegevens, en (2) een gestructureerd syntactisch datamodel en datastroom waarmee die gegevens betrouwbaar kunnen worden uitgewisseld tussen EPD en CDS-engine. Zonder goede semantiek “weet” het systeem niet wat de data betekenen; zonder goede syntaxis kan het de data niet veilig en herhaalbaar verwerken. In de literatuur wordt een clinical decision support system (CDSS) doorgaans omschreven als een informatiesysteem dat de zorgverlening verbetert door klinische beslissingen te ondersteunen met patiëntspecifieke gegevens en doelgerichte medische kennis. Een vaak gebruikte formulering is dat CDS drie componenten vereist: (1) computeerbare medische kennis, (2) persoonsspecifieke data en (3) een reasoning-mechanisme dat kennis en data combineert tot actiegerichte informatie in de workflow van de zorgverlener. Daarbij is sem...

Inleiding Real-World Data (RWD) - routine kwalitatieve gezondheidsdata uit o.a. EPD’s, registers en zorgprocessen - beloven snellere inzichten voor geneesmiddelenonderzoek én meer gepersonaliseerde zorg. In België is het potentieel groot, maar realisatie vraagt robuuste kaders, gestandaardiseerde methoden en samenwerking over de hele zorgketen. De RWD4BE-beleidsaanbevelingen schetsen hoe België dat kan waarmaken via een parallelle “bottom-up” (ziekenhuizen) en “top-down” (beleid) aanpak.  Waarom het ertoe doet: waarde voor patiënt, zorgverlener en systeem RWD ondersteunt ten minste drie pijlers van het Quadruple Aim: betere kwaliteit van zorg, efficiëntie/ervaring voor zorgprofessionals en betere populatie-uitkomsten. Ze leveren ook evidentie over prestaties van therapieën in brede populaties - cruciaal voor evidence-based vergoeding en uitkomstgerichte overeenkomsten (Outcome-Based Managed Entry Agreement, OB-MEA). RWD versnelt bovendien onderzoek, mechanisme-inzicht en klinische ...

Inleiding Een nieuw EPD implementeren in een Belgisch ziekenhuis doe je vaak maar één keer in je loopbaan als arts of verpleegkundige. Daar word je tijdens je opleiding en dagelijks werk niet direct op voorbereid. De meeste scope-, tijd- en budgetproblemen in EPD-trajecten ontstaan dan ook niet door onwil, maar door een vaardigheden-kloof tussen klinische expertise en product/IT-discipline . Artsen en verpleegkundigen zijn vanzelfsprekend onmisbaar als domeinexperts, maar missen (logischerwijs) soms vaardigheden die nodig zijn om een complex softwareproject op te zetten en aan te sturen. Hieronder een poging om de belangrijkste hiaten - telkens met het mechanisme waarlangs ze scope creep, tijd- en budgetoverschrijdingen veroorzaken, plus concrete tegenmaatregelen. 1) Product- & prioriteringsvaardigheden Wat vaak ontbreekt Denken in uitkomstdoelen (eindresultaat) i.p.v. feature-lijsten ( van “wij willen X-knop” naar wij moeten voldoen aan die en die wettelijke...