Some thoughts on health and healthcare

Inleiding Digitalisering van ziekenhuizen en een moderne, eerlijke ziekenhuisfinanciering (BFM) zijn twee kanten van dezelfde medaille. Zonder betrouwbare, herbruikbare data blijft elke hervorming blind; zonder een financiering die datakwaliteit beloont, verzandt digitalisering in losse projecten. In België staan vijf hefbomen centraal: SNOMED CT, LOINC, HL7 FHIR, SAM 2.0, en Be-SafeShare/CareSets - aangevuld met de hervorming van de artsennomenclatuur. Samen maken ze van data een gemeenschappelijke taal, van uitwisseling een routine, en van financiering een spiegel van de geleverde waarde. 1) De semantische en technische basis: SNOMED CT, LOINC en HL7 FHIR SNOMED CT levert de klinische woordenschat waarmee probleemlijsten, diagnosen, allergieën en handelingen uniform worden geregistreerd. België is sinds 2013 lid, beheert een Belgische extensie die twee keer per jaar wordt geüpdatet, en gebruikt geverifieerde Nederlandse en Franse termen - zelfs met hergebruik van vertalingen uit o.a...

 Inleiding De hervorming van de Belgische geneesheren-nomenclatuur is in drie fasen opgezet (herbeschrijvingen, tariefbepaling van het zuiver honorarium, en bepaling van het kostengedeelte) en werd thematisch verdeeld over vier sporen: ACA (raadplegingen en andere vergelijkbare verstrekkingen/actes de consultation et assimilés), ATMC (medisch technische en heelkundige verstrekkingen/actes techniques médico‑chirurgicaux) met zowel het zuiver honorarium als het kostendeel, en AMTAA (specifieke medische technische verstrekkingen/actes médico‑techniques automatisés et assimilés). Hieronder probeer ik - geordend per spoor en in essayvorm - de fundamentele principes die de betrokken teams naar voren schoven. 1) ACA - prof. Lieven Annemans (UGent) & werkgroep Medicomut/NCAZ In een presentatie aan de Medicomut (2/10/2017) formuleerde Prof. L. Annemans (UGent) zeven basisprincipes die de verouderde logica van de nomenclatuur moeten kantelen richting waardering van cognitieve zorg en t...

Inleiding België voert tegelijk twee grote hervormingen door in zijn gezondheidszorg: (1) een nieuwe ziekenhuisfinanciering die evolueert naar all-in pathologieforfaits per opname, meer samenwerking, kwaliteitsprikkels en aangepaste investeringslogica; en (2) een structurele hertekening van de nomenclatuur: weg van specialisme-gebaseerde codes, naar een classificatie per topografie van het lichaam, met 7-cijferige codes en de specialisatie als attribuut, plus ingrijpende gevolgen voor facturatie, IT en regelgeving. Beide trajecten worden beleidsmatig expliciet aan elkaar gekoppeld ( Hervorming ziekenhuisorganisatie en -financiering ).  Waar wringt het als je beide tegelijk doet? 1) Beweeglijke grond onder de voeten: kost- en tariefbasis verschuiven tegelijk. Het pathologieforfait (DRG-logica) herverdeelt middelen over aandoeningen/gevallen, terwijl de nieuwe nomenclatuur de meetlat voor verrichtingen zelf wijzigt. Als je prijsprikkels én telregels tegelijk verandert, is het erg moe...

 Inleiding De Classification Commune des Actes Médicaux (CCAM) van Frankrijk en de International Classification of Health Interventions (ICHI) van de WHO beschrijven allebei wat er in de zorg gedaan wordt. Toch verschillen ze fundamenteel in structuur (code-opbouw), syntaxis (hoe je een code samenstelt), semantiek (welke betekenis-aspecten je móét of kúnt vastleggen) en inhoud/scope. Daarnaast vragen ze om duiding ten opzichte van CPT/HCPCS (VS) en ICD-11 (diagnosen). Hieronder probeer ik die verschillen systematisch uit te werken en plaats ik elk stelsel in zijn natuurlijke gebruikscontext. CCAM versus ICHI Structuur en syntaxis (hoe ziet een code eruit?) CCAM (Frankrijk). Codeformaat : 7 tekens: AAAA000 (vier hoofdletters + drie cijfers). De 1e letter = grote anatomische eenheid; 2e = orgaan/functie binnen die eenheid; 3e = actie; 4e = toegang/techniek. De drie cijfers differentiëren varianten met dezelfde letters. De letters I en O worden vermeden om verwarring met 1/0 te voorko...

Inleiding: waarom internationale referenties ertoe doen De structurele hervorming van de Belgische nomenclatuur (RIZIV/INAMI) die sinds 2019 loopt, wil het oude tariferingssysteem tegelijk begrijpelijker, consistenter en eerlijker maken. De hervorming verloopt in drie sporen: (1) een descriptieve herstructurering van de omschrijvingen, (2) relatieve waardeschalen voor het professionele gedeelte van het honorarium, en (3) een afzonderlijke waardering van de werkingskosten die met handelingen samenhangen. Het project wordt wetenschappelijk geleid door o.m. prof. Pol Leclercq en prof. Magali Pirson (ULB). Hun plan uit 2019 vertrekt expliciet van internationale systemen - de Franse CCAM, het Zwitserse TARMED en de WHO-ICHI - als methodologische en inhoudelijke referenties voor de Belgische context.  CCAM (Frankrijk): structuur en eenduidige beschrijving als fundament De Classification Commune des Actes Médicaux (CCAM) levert vooral structurele inspiratie. Ze dwingt een consequente, ...

Inleiding De Belgische nomenclatuur van geneeskundige verstrekkingen , beheerd door het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV), vormt de hoeksteen van de financiering van de Belgische gezondheidszorg. Ze bepaalt welke prestaties terugbetaald worden, onder welke voorwaarden en tegen welke tarieven. Maar het systeem zoals het vandaag bestaat, is in toenemende mate ongeschikt voor een gezondheidszorg die snel evolueert richting samenwerking, digitalisering en waardegedreven zorg. Hier wil ik de de drijfveren bespreken achter de hervorming van de nomenclatuur voor artsen , de belangrijkste vernieuwingen, de uitdagingen en hindernissen bij de implementatie, de relatie met internationale standaarden zoals de WHO ICHI-classificatie, en de manier waarop zorgverleners en instellingen zich kunnen voorbereiden op deze transitie. De noodzaak tot modernisering De huidige Belgische nomenclatuur is het resultaat van meer dan vijftig jaar aanpassingen, toevoegingen en uitzonde...

Inleiding Binnen de Belgische ziekenhuiscontext vormen het aantal beschikbare ziekenhuisbedden en het gemiddelde aantal ligdagen per patiënt fundamentele indicatoren voor de efficiëntie, toegankelijkheid en kwaliteit van zorg. Deze parameters zijn niet louter operationeel van aard, maar hebben tevens een directe weerslag op de financiële middelen die aan ziekenhuizen worden toegekend, onder meer via het Budget Financiële Middelen (BFM). In een context van demografische veroudering, stijgende zorgnoden en toenemende druk op de gezondheidsuitgaven is een rationele afstemming tussen zorgaanbod en zorggebruik cruciaal. Dit artikel onderzoekt de belangrijkste factoren die het verantwoorde aantal ziekenhuisbedden en ligdagen beïnvloeden, met bijzondere aandacht voor het opnamebeleid, de organisatie van zorgprocessen en het ontslagbeleid. Tevens wordt het belang van een adequate medische dossiervoering belicht in het kader van de ziekenhuisfinanciering. Determinanten van beddencapaciteit en l...

 Een succesvolle implementatie en het dagelijks gebruik van SNOMED CT (Systematized Nomenclature of Medicine -Clinical Terms) in een (Belgische) ziekenhuisomgeving vereist zorgvuldige planning, betrokkenheid van verschillende stakeholders en het overwinnen van zowel technische als organisatorische obstakels. Een overzicht van enkele randvoorwaarden en de belangrijkste struikelblokken: Randvoorwaarden voor succesvolle implementatie van SNOMED CT Strategische en bestuurlijke verankering Draagvlak op bestuurlijk niveau van de organisatie (en nationaal). Langetermijnplanning met duidelijke mijlpalen en deliverables, inclusief zinvolle en verantwoordbare financiering, beheer en updates van de terminologie. Samenwerking tussen disciplines Betrokkenheid van klinisch personeel, IT, informatiemanagement, kwaliteitszorg en terminologie-experts in een multidisciplinair teamverband. Co-creatie, samen met goed geïnformeerde en opgeleide gebruikers (artsen, verpleegkundigen, parame...

De hervorming van de nomenclatuur (de lijst van terugbetaalbare prestaties voor gezondheidszorg in België) vormt een grote uitdaging, o.a. voor het RIZIV (Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering).  Hieronder de belangrijkste aandachtspunten en uitdagingen: Belangrijkste aandachtspunten Modernisering van verouderde nomenclatuur - Verouderde prestaties updaten naar moderne medische praktijk Veel prestaties zijn gebaseerd op medische praktijken uit de jaren ’60-’80. Nieuwe technologieën en evidence-based praktijken (EBM) worden nog onvoldoende weerspiegeld. Transparantie en eenvoud - Verouderde prestaties updaten naar moderne medische praktijk De nomenclatuur is vaak complex en moeilijk te interpreteren voor zorgverleners. Eenvoudigere en duidelijkere omschrijvingen zijn nodig. Stimuleren van kwaliteit en efficiëntie - Focus op waardevolle zorg (VBHC) in plaats van op volume gebaseerde prestaties Meer focus op waardevolle zorg i.p.v. volume-gebaseerde prestaties. Herwa...